Background

Wouter van Noort

Journalist bij NRC, Nieuwsbrief Future Affairs en Transcend. Werk verscheen onder meer bij 1Vandaag, DWDD, Op1, NOS, Elsevier Weekblad en De Groene

58 posts / 4 following / 2.1k followers

Follow Wouter

Greenland shark may live 400 years, smashing longevity record

Wow. Bij een studie van Groenlandse haaien uit 2016 werd met een nieuwe techniek geschat dat 1 exemplaar 392 jaar oud was (+/- 120 jaar). Die is dus geboren tussen 1504 en 1744. De dieren hebben een mythische status in Inuit-culturen. Ze groeien slechts één centimeter per jaar en hebben een heel traag metabolisme. Ook de kou helpt volgens de onderzoekers mee: “The cold can also activate antiaging genes that help an animal better fold proteins, get rid of DNA-damaging molecules, and even fight off infections more effectively, extending life span.”

January 27
Selected by:
Wouter van Noort
  + 7 saves
Quote

Wow. Bij een studie van Groenlandse haaien uit 2016 werd met een nieuwe techniek geschat dat 1 exemplaar 392 jaar oud was (+/- 120 jaar). Die is dus geboren tussen 1504 en 1744.

De dieren hebben een mythische status in Inuit-culturen. Ze groeien slechts één centimeter per jaar

en hebben een heel traag metabolisme. Ook de kou helpt volgens de onderzoekers mee:

“The cold can also activate antiaging genes that help an animal better fold proteins, get rid of DNA-damaging molecules, and even fight off infections more effectively, extending life span.”

ChatGPT & AI

Deze mensen bestaan niet, zijn gegenereerd door een AI van Midjourney. Alleen als je goed kijkt, zie je het (check de vingers). Het gaat zo onwijs hard met generatieve AI: scholieren gebruiken ChatGPT voor werkstukken, plaatjes maak je met Dall-E, stemmen kun je genereren en nabootsen met Vall-E. Er komt een lawine op ons af van door AI gemaakte informatie. Wat gaat dat veranderen? Wat denk jij? Vandaag in NRC alvast dit hoofdredactionele commentaar: “De tijd zal moeten leren of [generatieve AI] in hetzelfde illustere rijtje komt als de PC en de smartphone: nieuwe technologieën die de samenleving en economie ingrijpend hebben veranderd. In elk geval heeft generatieve AI de potentie om menselijke activiteiten die draaien om creativiteit en informatieverwerking op hun kop te zetten, en dat zijn er in geavanceerde economieën nogal wat. De toepassingen beloven absoluut een nieuw tijdperk in te luiden van samenwerking tussen mens en machine – met alle utopische en dystopische scenario’s die daarbij horen. Maar het moet wel een samenwerking blijven. Menselijk beoordelingsvermogen, creativiteit en morele afwegingen worden door de opkomst van deze technologie alleen maar belangrijker. Kritisch zijn op de inhoud, op wie de toepassing controleert en bezit, op alle mogelijke sociale en economische gevolgen: wetgevers en toezichthouders moeten alerter zijn dan ze waren bij de opkomst van sociale media, net als iedereen die er zelf mee werkt.”

January 30
Selected by:
Wouter van Noort
  + 5 saves

De Rudi-&-Freddie-Goed-Nieuws-Show

Er is écht ook goed wereldnieuws: “Slaapziekte? Verdwenen uit Benin, Oeganda, Rwanda en Equatoriaal-Guinea. Malariadoden? Bijna 30 procent minder in het afgelopen decennium. Scheepsbrandstoffen met 3,5 procent zwaveloxides? Mag niet meer (en scheelt 30.000 doden per jaar!). En dan zijn er nog de gunstige binnenlandse ontwikkelingen. Hele categorieën van criminaliteit die nauwelijks meer bestaan. Autodiefstal, ooit een plaag, inmiddels een zeldzaamheid. Fietsdiefstal? Factor vijf gedaald. Inbraak, diefstal, geweldsmisdrijven, vernielingen, muntmisdrijven: allemaal op zijn retour! Schoolverlaters: twee keer minder dan twintig jaar eerder. Fijnstof, stikstofoxiden, zwaveloxides: minder, minder, minder.” Deze week werd ook nog eens bekend dat het gat in de ozonlaag sneller herstelt dan eerder gedacht en waarschijnlijk binnen een paar decennia helemaal hersteld is. Luister deze podcast van Jesse Frederik en Rutger Bregman.

January 25
Selected by:
Wouter van Noort
  + 12 saves

Biodiversiteit begint bij jezelf

Wat kun je zélf doen voor betere biodiversiteit? Nou, verrassend veel, volgens deze wetenschappers van Naturalis: “Je kunt het ook dichter bij huis houden, letterlijk, zoals in je achtertuin of op je balkon. Deze miniatuurnatuur biedt misschien geen ruimte aan dassen of zeearenden, maar wel aan de groep met veruit de grootste soortenrijkdom onder de dieren: insecten. Zij vormen een belangrijk deel van de biodiversiteit, dus als je daar iets voor wilt doen, dan doe je er goed aan insecten te helpen. En dat kan gemakkelijk. Zorg bijvoorbeeld dat je inheemse planten in je tuin zet. Dat aparte struikje uit Japan is misschien wel mooi, maar oninteressant of zelfs oneetbaar voor insecten van hier. Ze zijn er niet op afgestemd, in tegenstelling tot inheemse planten waarmee ze zijn geëvolueerd. Veel soorten insecten zijn zelfs afhankelijk van slechts één of een beperkt aantal planten. De dagpauwoog, Aglais io, bijvoorbeeld, lust als rups niets anders dan brandnetel, Urtica sp. Hoe meer verschillende planten, hoe meer verschillende soorten die erop kunnen leven, dus hoe groter de biodiversiteit. Zitten er aan al die variatie aan planten ook nog van april tot september bloemen, dan heb je een insectenparadijs. En als je die inheemse planten in een tuincentrum koopt, let er dan op dat ze gekweekt zijn zonder gif, anders lok je de insecten een dodelijke val in. Iets anders wat je kunt doen, is tegels verwijderen. Zo zijn er vele soorten insecten die zich alleen kunnen handhaven in een bepaalde omgeving en die zal veranderen als het klimaat verandert. Als dat type omgeving al blijft bestaan, zal de locatie ervan opschuiven, maar lang niet alle soorten zijn in staat om op tijd achter die verschuiving aan te rennen, vliegen, kruipen of zwemmen. Groene tuinen in stedelijk gebied verbinden natuurgebieden aan weerszijden en bieden daarmee een vluchtroute. Je kunt ook dingen laten. Luiheid loont. Wieden hoeft niet altijd, bijvoorbeeld. Wat is komen aanwaaien, voelt zich kennelijk thuis op die plek. Zo kom je gratis aan die inheemse planten. Blaadjes die daartussen zijn gedwarreld, kun je ook gewoon laten liggen, want die vormen niet alleen een natuurlijke laag mulch, maar ook een prima omgeving voor allerlei zes- en minder- of meerpotig leuks. Bladblazers hoef je dus nooit meer te hanteren. Dat is gelijk goed voor je ecologische voetafdruk.” (Natuurlijk is dit niet genoeg om de Amazone te redden, maar sociale en politieke verandering begint wel degelijk bij individueel gedrag) Lees verder:

January 8
Selected by:
Wouter van Noort
  + 24 saves

De economische groei nam toe in 2022, maar de kloof tussen gelukkige en ongelukkige mensen ook

Er is nog een andere kloof aan het groeien tussen mensen: een gelukskloof. Interessant stuk van Maarten Schinkel. “Opvallend is dat de kloof groeit tussen ongelukkige en gelukkige mensen. In 2006 gaf 3,4 procent van de mensen wereldwijd hun leven een tien, het hoogst mogelijke cijfer. 1,6 procent gaf zijn of haar leven een nul. In 2021 gaf maar liefst 7,4 procent van de mensen het leven een tien – een verdubbeling sinds 2006. Aan de onderkant van het geluk veranderde de score juist in negatieve richting: 7,6 procent van de ondervraagden geeft nu het leven een nul – en dat is bijna vijfmaal zoveel als destijds. Aan de bovenkant van de geluksladder nam het geluk dus toe, terwijl het aan de onderkant juist afnam. Deze gelukskloof is ook op een andere manier terug te zien. Bij het begin van de meting in 2006 gaf de 20 procent gelukkigste mensen het leven gemiddeld een 8,3 en gaf de 20 procent ongelukkigste mensen het leven een 2,5. Vijftien jaar later, in 2021, geeft de gelukkigste 20 procent het leven een hoger cijfer dan toen: een 8,9. De meest ongelukkigen geven hun leven nu juist een lager cijfer dan destijds: een 1,2. Ook zo bezien was de groei van de gelukskloof al aan de gang voordat corona toesloeg. Waar de kloof vandaan komt? De inkomenskloof in veel landen is groter geworden. Er is een correlatie tussen inkomen en geluk. En er is een flinke samenhang tussen inkomen en gezondheid. Ook in Nederland. Nog deze week kwam het Centraal Bureau voor de Statistiek met een onderzoek waaruit bleek dat mensen uit de hoogste welvaartsgroep, de bovenste 20 procent, 9 jaar langer leven dan die uit de laagste groep. Hun leven in goede gezondheid duurt zelfs 23 (vrouwen) tot 25 (mannen) jaar langer. De welvarendste mens blijft veel langer gezond, en wordt ouder. Gezondheid is een belangrijke geluksfactor.”

December 24
Selected by:
Wouter van Noort
  + 14 saves

How To Do The Most Good

De wereld verbeteren door vegetariër te worden of plastic te minderen? Veel beter kun je je carrière wijden aan het maximaal goede doen voor de aarde en de mensheid. In je werk kun je namelijk schaal en bereik creëren die je in je persoonlijke consumptie nooit kan. Maar hoe? Dit essay van William MacAskill, oprichter van de Effective Altruism-beweging, zou standaardmateriaal moeten worden op universiteiten, hogescholen en MBO’s vind ik. ‘1. Learn, 2. Build options, 3. Do good. In reality, you’ll be pursuing all of these priorities throughout your career, but each one will get different emphasis at different stages. Learning will tend to be most valuable early in your career. Building your options by investing in yourself and accruing career capital is most valuable in the early to middle stages of your career. Making a bet on how to do good is most valuable in the mid to late stages of your career. But your emphasis might move back and forth over time. For instance, a 40-year-old who decides to make a dramatic career change might go back into learning mode for a few years. And you might be lucky enough to find yourself with opportunities to have an enormous positive impact right out of college; if so, this framework shouldn’t discourage you from doing that. Let’s first look at learning. People often feel a lot of pressure to figure out their best path right away. But this isn’t possible. It’s hard to predict where you’ll have the best fit, especially over the long term, and if you’re just starting out, you know very little about what jobs are like and what your strengths are. Moreover, even if you could find the best path now, it might change over time. The problems that are most pressing now could become less pressing in the future if they receive more attention, and new issues could be discovered. Likewise, you might find new opportunities to make progress that you hadn’t anticipated. Even your personal preferences are likely to change — probably more than you expect. Ask yourself: How much do you think your personality, values and preferences will change over the next decade? Now ask: How much did they change over the previous decade? Intuitively, I thought they wouldn’t change much over the next decade, but at the same time, I think they changed a lot over the previous decade, which seems inconsistent. Surveys find similar results, which suggests that people tend to underestimate just how much they will change in the future. All of this means that it’s valuable to view your career like an experiment — to imagine you are a scientist testing a hypothesis about how you can do the most good. In practical terms, you might follow these steps: 1. Research your options. 2. Make your best guess about the best longer-term path for you. 3. Try it for a couple of years. 4. Update your best guess. 5. Repeat. Lees het hele essay hier via link op Noēma:

September 24
Selected by:
Wouter van Noort
  + 54 saves

Our language is inadequate to describe quantum reality

Blijft zo fascinerend, die kwantumwereld. Taal schiet tekort om die goed te beschrijven, dus je moet iedereen diep wantrouwen die allerlei grote claims doet op het gebied van kwantum - maar dat er iets heel vreemds gebeurt als je naar de allerkleinste bouwblokken van de kosmos kijkt, is wel duidelijk. Goed stuk op Big Think: “In the world of the quantum, the observer plays a crucial role in determining the physical nature of what is being observed. The notion of an objective reality is lost. Progress in this bizarre field could only be made through radically new approaches. Knowability — that is, the possibility of having absolute knowledge of something — is impossible. While the math is incredibly clear, language is incapable of describing quantum reality.”

January 16
Selected by:
Wouter van Noort
  + 9 saves

Scholieren ervaren steeds meer druk: van hun ouders, van de school, van de maatschappij

Veel leerlingen, leerkrachten en ouders bezwijken onder de druk. Oorzaken volgens dit goede stuk: te veel toetsen, controleren, meten, pushen. Ouders die permanent meekijken via apps als Magister. Hetzelfde gebeurt in zoveel andere sectoren. Wat als we mensen eens wat meer zouden vertrouwen en vrijlaten? “Het hele systeem staat volgens [oud-directeur Jeanet] Meijs onder hoogspanning. Dat voelen ouders, leraren en kinderen. De prestatiedruk „zou niet nodig moeten zijn”, maar ze merkt het aan de scholieren die ze tegenwoordig begeleidt. „Er wordt veel te veel getoetst. Dat was in mijn tijd echt minder. Daardoor staan die kinderen permanent onder druk.” En kinderen, weet Meijs, zijn daar gevoelig voor. „Die willen presteren, want dat horen ze van hun ouders. Ze horen te vaak dat je alleen maar goed genoeg bent als je op het vwo zit.” Het is zweten, weten, weer vergeten. Het is stampen, toetsen en door. Een van de meiden die ze bijles geeft zit „vaak helemaal in de zenuwen” vanwege school. „Ze zit wekenlang elke dag tot twaalf uur ’s nachts te werken.” Zinloos, zegt Meijs. „Het is zweten, weten, vergeten. De stof wordt nooit herhaald, het is stampen, toetsen en door naar de volgende toets.”

December 7
Selected by:
Wouter van Noort
  + 22 saves

Die systeemtransitie voor het klimaat, is dat niet gewoon een heuse revolutie?

Waarom laten we ons toch zo makkelijk afleiden door kleine crisisjes, relletjes en bullshit terwijl er toch echt een existentiëler probleem is? Mooie column van Beatrice de Graaf: “Omdat bij [de klimaatcrisis] bijna iedereen schuldig is, en wat te verliezen heeft. Iedereen is bang voor de revolutie. En daarom leiden we liever de aandacht af van het echte drama door elders kleine crisisstofwolkjes op te blijven schoppen.”

December 11
Selected by:
Wouter van Noort
  + 9 saves

The world’s healthiest forests are on Indigenous land. Here’s why.

Zo interessant dit: de gezondste en meest biodiverse bossen zijn die bossen die door inheemse bevolkingsgroepen worden bewoond. Er hóéft geen tegenstelling te zijn tussen de belangen van mensen en de overige natuur.

November 27
Selected by:
Wouter van Noort
  + 22 saves